Phishing in tijden van AI: vijf lessen van een advocaat en een accountant

AI-adoptie bij IT-teams

Anderhalf jaar geleden klikte een medewerker van een Amsterdams advocatenkantoor op een phishinglink. Binnen een paar minuten hing de kantoordirecteur bij ons aan de lijn. Wachtwoorden gereset, sessies ingetrokken, verdachte mails tegengehouden. De schade bleef beperkt.

Sindsdien is dat kantoor er, in zijn eigen woorden, “volle bak” mee bezig.

Onlangs zaten we met Maurits Mazel, kantoordirecteur van BJTK, en Koen Borst, partner bij Het Compliance Kantoor, aan tafel voor onze podcast Altijd in control. Twee organisaties met elk ongeveer twintig mensen, allebei met vertrouwelijke klantdata. Wat ze vertelden, geldt voor elke mkb-organisatie. Vijf lessen.

1. Bewustwording is een gewoonte, geen training

Bij BJTK is bewustwording geen jaarlijkse e-learning meer. Het is iets wat steeds terugkomt. Het kantoor heeft een groepsapp met alle medewerkers. Krijgt iemand een verdachte mail, dan deelt hij die meteen. Bij de laatste phishingsimulatie stroomden de berichten binnen: “ik ook”, “ik ook”. Precies de reactie die je wilt.

De techniek kan nog zo goed staan, de zwakke plek blijft de mens. Daarom moet het onderwerp terugkomen, ook in het voorbeeldgedrag van de leiding.

2. AI maakt phishing persoonlijk

De oude tip was: let op spelfouten. Die werkt niet meer. Een aanvaller vraagt AI wat jouw vakgebied is en hoe een normale werkdag eruitziet. Binnen een minuut heeft hij een mail die precies past. Bij advocaten bijvoorbeeld een uitnodiging voor een virtuele dataroom.

Kijk daarom niet naar hoe een mail eruitziet, maar naar wat hij vraagt. Haast, geld, inloggen of een ander kanaal dan normaal: dat zijn de signalen.

3. Melden zonder schuldvraag

Aan tafel noemden we dit de derde pijler: een cultuur waarin melden laagdrempelig is. Liever een seconde te vroeg dan te laat. Fouten moet je kunnen maken. Zwijgen is het echte risico, want elke minuut geeft een aanvaller meer ruimte.

Het maakt daarbij niet uit wie klikt. Dat kan de directeur zijn of de receptie. Wie iemand afstraft, hoort het de volgende keer niet meer.

4. Verifieer elk geldverzoek via een ander kanaal

Beide kantoren kregen te maken met valse betaalverzoeken. Een factuur namens een collega-partner. Een leverancier met een “nieuw rekeningnummer”. Beide keren hield een alerte medewerker het tegen.

De regel is simpel: een rekeningwijziging of spoedbetaling bel je na, via een nummer dat je al had. Ook als het haast heeft.

5. Je bent ook verantwoordelijk voor je keten

Het Compliance Kantoor werkt voor accountantsorganisaties. Toezichthouders vragen die organisaties steeds vaker hoe hun IT op orde is, en hoe die van hun dienstverleners op orde is. Veel aanvallen komen immers binnen via een leverancier.

Honderd procent veiligheid bestaat niet, daarover waren we het eens. Maar je moet kunnen uitleggen wat je hebt gedaan en waarom.

Wat dit betekent voor jouw organisatie

Geen van deze lessen vraagt om een groot budget. Het gaat om gewoontes: delen, nabellen, melden zonder verwijten. En om een omgeving die zo is ingericht dat één klik niet meteen alles openzet: MFA, beheerde apparaten en iemand die meekijkt als er toch iets misgaat.

Bekijk de hele aflevering van Altijd in control. Wil je weten waar jouw organisatie staat? Begin met onze gratis AI-checklist.

Gerelateerd

constant it aan het werk
10-11-2026 Blog

Claude in Copilot gaat op 9 december aan. Wil je dat wel?

co-managed it
09-11-2026 Blog

Co-managed IT: waar leg je de grens met je eigen IT-team?

security compliance
09-11-2026 Security

Security compliance IT: waarom vinkjes je niet beschermen