“Ons rekeningnummer is gewijzigd. Wil je de openstaande factuur voortaan op het nieuwe nummer overmaken?”
De mail komt van je vaste leverancier, in de bekende mailthread, met de juiste handtekening en het juiste factuurnummer. Alles klopt. Behalve het rekeningnummer.
Dit is factuurfraude, een van de duurste vormen van phishing voor het mkb. En met AI is het lastiger geworden om te herkennen.
Waarom AI phishing moeilijker te herkennen maakt
Jarenlang leerden we medewerkers op spelfouten, vreemde afzenders en een onpersoonlijke aanhef te letten. Dat advies werkt steeds minder.
AI schrijft foutloos Nederlands, in de toon van jouw sector. Een aanvaller vraagt een taalmodel wat een advocatenkantoor of accountant dagelijks doet, welke systemen erbij horen en hoe een normale mail eruitziet. Binnen een minuut heeft hij een bericht dat past bij jouw werkdag.
Bij factuurfraude komt daar nog iets bij: vaak is de mailbox van de leverancier echt gehackt. De aanvaller leest weken mee en antwoordt in een bestaande mailthread. Technisch klopt dan alles.
Kijk naar het verzoek, niet naar de mail
Hoe echt een mail eruitziet, zegt niets meer. Wat hij van je vraagt, zegt veel. Let op deze vijf signalen:
- Haast. “Vandaag nog”, “voor de deadline”, “anders blokkeren we je account”.
- Geld. Een nieuw rekeningnummer, een spoedbetaling, een cadeaukaart.
- Inloggen of downloaden. Een link naar een gedeeld document, een dataroom of een “beveiligde” pagina.
- Geheimhouding. “Bespreek het nog even met niemand”, vaak namens een directeur of partner.
- Een ander kanaal dan normaal. Een verzoek via WhatsApp of een privémail van iemand die normaal via Teams werkt.
Zie je er twee of meer? Check het via een ander kanaal voordat je iets doet.
Afspraken die echt werken
Techniek houdt veel tegen, maar factuurfraude stop je vooral met duidelijke afspraken:
- Rekeningwijzigingen altijd nabellen, via het telefoonnummer dat je al had. Niet via het nummer in de mail.
- Vier ogen bij betalingen boven een vast bedrag of naar een nieuw rekeningnummer.
- Een vaste betaalrun. Spoedbetalingen buiten de routine krijgen altijd een extra controle.
- Geen uitzonderingen voor de directie. Fraudeurs doen zich juist graag voor als directeur of partner.
Melden zonder schuldvraag
In aflevering 9 van onze podcast Altijd in control vertelden een advocatenkantoor en een compliancekantoor hoe zij hiermee omgaan. Beide kregen valse betaalverzoeken. Beide keren hield een alerte medewerker het tegen.
De les: maak melden makkelijk en verwijt niemand iets. Bij het advocatenkantoor delen medewerkers verdachte mails meteen in een groepsapp. Wie bang is voor de schuldvraag, zwijgt. En elke minuut stilte geeft een aanvaller meer tijd.
De techniek die helpt
- Microsoft Defender for Office 365 controleert links en bijlagen voordat iemand erop klikt.
- SPF, DKIM en DMARC maken het lastiger om jullie domein na te bootsen.
- Een meldknop in Outlook brengt een verdachte mail met één klik bij IT.
- Monitoring van mailboxen signaleert nieuwe doorstuurregels en inlogs vanaf onbekende locaties.
Oefenen, en steeds moeilijker maken
Bewustwording is geen eenmalige training. Een phishingsimulatie laat zien hoe medewerkers echt reageren. Begin eenvoudig en maak de mails steeds geloofwaardiger, zodat iedereen scherp blijft.
Veelgestelde vragen
Wat is CEO-fraude?
Een aanvaller doet zich voor als directeur of partner en vraagt een medewerker met spoed geld over te maken. Vaak met het verzoek het nog even stil te houden.
Wat doe ik als we al hebben betaald?
Bel direct je bank om te proberen de betaling terug te halen. Doe aangifte bij de politie en meld het bij je IT-partner, zodat die kan nagaan hoe de aanvaller binnenkwam. Snelheid maakt het verschil.
Hoe vaak moet je een phishingsimulatie doen?
Liever vaker en kleiner dan één keer per jaar. Een paar keer per jaar, met wisselende onderwerpen, houdt het onderwerp levend.

